Rapportage AD, 5 augustus 2021. Door Sanne Wolters.

Begin augustus 2021 werd ik geïnterviewd door het AD over werk vinden met een ‘apart’ uiterlijk. Hieronder vind je een deel van het artikel dat hieruit voortkwam. Klik hier voor de originele publicatie van dit artikel.

Paars haar, een neuspiercing, arm en nek vol tatoeages? Hoe je eruit ziet zou geen invloed mogen hebben op je carrièrekansen, maar in de praktijk worden werkzoekenden soms afgerekend op een niet-alledaags uiterlijk. Hoe ga je daar het beste mee om?

Zelfstandig ondernemer Mira Saia (47) heeft gemillimeterd haar, maar daar hoort ze eigenlijk nooit iemand over. ,,Mensen vragen mijn man weleens of het een bewuste keuze was, omdat ze bang zijn dat het met ziekte te maken heeft. Op zakelijk niveau krijg ik nooit opmerkingen. En ik ben gelukkig ook nooit onzeker geweest over mijn haar. Alleen over hoe mijn schedel eruit zou zien, je weet namelijk nooit van tevoren of die mooi is.”

Klanten vinden soms wel wat van haar tatoeages. Als ze iets met korte mouwen draagt, is de grote sleeve op haar arm goed zichtbaar. ,,Ik hoor weleens van klanten dat ze het niet bij mij hadden verwacht. Laatst moest ik naar een nieuwe klant toe en ik zag haar meteen naar mijn tatoeages kijken. Een andere klant heeft een hekel aan tattoos en accepteert het alleen bij mij omdat ze me kent.”

Door professionals onderling wordt er best veel geoordeeld, merkt Saia. ,,Tatoeages zijn normaler geworden, maar mensen kijken nog steeds niet verder dan hun neus lang is. Dat is zonde want er zit nog van alles achter het uiterlijk.”

Geaccepteerd
De afgelopen decennia wordt wel steeds meer geaccepteerd op het gebied van tatoeages, ziet Aileen Out, expert op het gebied van werkkleding en eigenaar van Prettybusiness. ,,Tattoos zijn een trend. Ik merk ook dat Nederland er best tolerant in is.”

Maar hoe tolerant werkgevers zijn, is erg afhankelijk van het beroep en de sector, zegt Out. Een baard en tatoeages lijken inmiddels bijna een must voor barista’s. Amerikaanse koffieketen Starbucks paste, ook omdat ze diversiteit willen omarmen, onlangs het reglement aan. Zichtbare tattoos zijn nu officieel toegestaan, net als piercings en fel gekleurd haar. ,,Ze zijn dan wel weer erg strikt in wat dan precies mag.’’

Tatoeages in nek en gezicht zijn bij Starbucks niet toegestaan. Andere tatoeages mogen zichtbaar zijn, zo lang de woorden of afbeeldingen geen obscene, racistische, seksistische of anderzijds bezwaarlijke inhoud hebben. Out juicht het stellen van regels door bedrijven toe. ,,Die zorgen ervoor dat iedereen weet waar hij of zij aan toe is en dan krijg je ook geen discussie over welke teksten en plaatjes wel mogen en welke niet.”

Weet je toch niet zeker of jouw tattoo wordt geaccepteerd? Dan kun je er altijd voor kiezen om ‘m te bedekken, zegt Out.

Je hoeft je niet altijd aan te passen, vindt Out. In sommige sectoren juist scoren met tatoeages, piercings en extreem haar. ,,In horeca en clubs bijvoorbeeld. Daar is het juist goed als je uitgesproken overkomt. Het is zo afhankelijk van de sector wat mag. Als je twijfelt: speel dan toch op safe. Zeker met tatoeages.”

Tatoeages kun je bedekken, piercings kun je uitdoen, maar kapsels zijn een heel ander verhaal. Die zijn vaak onveranderbaar en dat is lastig als niet alle haardracht wordt geaccepteerd op de werkvloer. Out: ,, ,,Vooral veel Afro-Amerikaanse vrouwen hebben hier last van. Daarom maakten verschillende Amerikaanse staten al een wet tegen kapseldiscriminatie op het werk.’’ Maar het probleem speelt ook in Nederland. ,,In de hele westerse wereld hebben we een duidelijk beeld van hoe het ideale kapsel eruit moet zien: stijl met niet te veel krullen. Dit is een beperkt beeld, een representatief kapsel hoeft echt niet stijl te zijn.”

De veilige weg
Als het haar kansen vergroot om een klant binnen te halen, wil Mira Saia haar tatoeages ook nog weleens bedekken. ,,Als ik mensen nog niet ken, bedek ik ze. Dat zien mensen eerst hoe leuk ik ben.” Dat is tegelijkertijd ook best wel krom, vindt Saia. ,,Als je zin hebt om je lichaam te versieren, dan moet je dat toch gewoon kunnen doen?” Toch blijft de onderneemster voorstander van aanpassen. ,,Als je onzeker bent over iets, bijvoorbeeld over je tattoo, is het beter om voor de veilige weg te kiezen.

Sollicitatie-expert Jesse Geul is het daarmee eens. ,,Solliciteren is vanwege de officiële kennismaking net iets formeler dan je eerste werkdag bij dat bedrijf. Probeer daarom het extreme te vermijden. Ik zou nooit aanraden om te veranderen, maar denk wel na hoe je over komt.” Want misschien heeft een van de drie mensen uit de sollicitatiecommissie wel een vooroordeel over tatoeages. ,,Het kan dan tegen je gebruikt worden. Je probeert tijdens een sollicitatie toch altijd alles in je voordeel te laten werken? Dus probeer ook zo resultaat gericht mogelijk te denken.”

Daarnaast moet je vooral goed kunnen aanvoelen wat wel en niet kan, zegt Geul. ,,Anders ben je sowieso niet geschikt voor de baan. Je moet een bepaald omgevingsbewustzijn hebben. Dus heeft de werkgever waarschijnlijk een voorkeur voor een neutrale uitstraling, dan is het misschien toch verstandig om die neuspiercing eruit te halen en lange mouwen aan te trekken om je sleeve te bedekken.’’

Je hoeft je niet altijd aan te passen, vindt Out. In sommige sectoren juist scoren met tatoeages, piercings en extreem haar. ,,In horeca en clubs bijvoorbeeld. Daar is het juist goed als je uitgesproken overkomt. Het is zo afhankelijk van de sector wat mag. Als je twijfelt: speel dan toch op safe. Zeker met tatoeages.”

Tatoeages kun je bedekken, piercings kun je uitdoen, maar kapsels zijn een heel ander verhaal. Die zijn vaak onveranderbaar en dat is lastig als niet alle haardracht wordt geaccepteerd op de werkvloer. Out: ,, ,,Vooral veel Afro-Amerikaanse vrouwen hebben hier last van. Daarom maakten verschillende Amerikaanse staten al een wet tegen kapseldiscriminatie op het werk.’’ Maar het probleem speelt ook in Nederland. ,,In de hele westerse wereld hebben we een duidelijk beeld van hoe het ideale kapsel eruit moet zien: stijl met niet te veel krullen. Dit is een beperkt beeld, een representatief kapsel hoeft echt niet stijl te zijn.”